Wat is speltherapie?
Speltherapie is een vorm van hulp waarbij je niet alleen hoeft te praten. Je mag spelen, tekenen, bouwen, verhalen maken of dingen naspelen. Een speltherapeut kijkt en luistert naar wat jij laat zien.
Dat betekent niet dat je “gewoon wat speelt”. In spel kan je gevoelens tonen die moeilijk zijn om hardop te zeggen. Bijvoorbeeld verdriet, boosheid, angst, gemis, verwarring of spanning.
Speltherapie is geen test en geen straf. Je hoeft niet goed te zijn in spelen. Het gaat erom dat jij op een veilige manier mag tonen wat er in jou gebeurt.
Waarom helpt spelen?
Kinderen voelen vaak veel meer dan ze kunnen uitleggen. Soms weet je lichaam of je gevoel al iets, maar je hoofd vindt nog geen woorden. Spel kan dan een brug zijn tussen voelen en vertellen.
Door te spelen kan je ontdekken:
- wat je bang, boos, verdrietig of onzeker maakt;
- wat je nodig hebt om je veiliger te voelen;
- wat er in je hoofd blijft terugkomen;
- hoe je met moeilijke situaties kan omgaan;
- welke gevoelens groot zijn geworden;
- hoe je stap voor stap meer rust kan vinden.
Wat gebeurt er tijdens speltherapie?
Je komt in een ruimte waar speelgoed, poppetjes, dieren, blokken, tekenmateriaal, zand, spelletjes of andere materialen kunnen zijn. Je hoeft niet alles te gebruiken. Je mag rustig kiezen wat bij jou past.
De speltherapeut kijkt mee, speelt soms mee, stelt rustige vragen of helpt woorden geven aan wat er gebeurt. Niet om jou te beoordelen, maar om jou beter te begrijpen.
Moet je praten tijdens speltherapie?
Niet altijd. Soms praat je veel. Soms speel je vooral. Soms is het genoeg dat de therapeut ziet wat jij laat zien. Later kunnen er misschien woorden bij komen.
Je mag zeggen:
- “Ik wil nog niet praten.”
- “Ik wil dit eerst tekenen.”
- “Ik weet niet waarom ik dit speel.”
- “Ik vind dit spannend.”
- “Mag ik even stoppen?”
Een goede speltherapeut dwingt je niet. Veiligheid, vertrouwen en rust zijn belangrijker dan snel vertellen wat er aan de hand is.
Wanneer kan speltherapie helpen?
Speltherapie kan helpen wanneer praten moeilijk is of wanneer gevoelens zichtbaar worden in gedrag. Dat kan bijvoorbeeld wanneer je vaak boos, bang, verdrietig, stil of druk bent.
- Je vindt het moeilijk om over gevoelens te praten.
- Je hebt iets moeilijks meegemaakt.
- Je wordt gepest of buitengesloten.
- Er is spanning, ruzie of scheiding thuis.
- Je slaapt slecht of piekert veel.
- Je bent snel boos of schrikt snel.
- Je voelt je vaak alleen of niet begrepen.
Is speltherapie alleen voor kleine kinderen?
Speltherapie wordt vaak gebruikt bij kinderen, maar ook oudere kinderen kunnen geholpen zijn met creatieve of speelse manieren van werken. Soms past praattherapie beter. Soms past spel, tekenen of bewegen beter. Het hangt af van wie jij bent en wat jij nodig hebt.
Er is dus geen “foute” manier om hulp te krijgen. Het belangrijkste is dat de hulp veilig voelt en past bij jouw leeftijd, jouw tempo en jouw verhaal.