Overslaan naar inhoud
Jij bent de moeite waard

Hoe kan ik helpen?

Als je merkt dat iemand het moeilijk heeft, wil je graag iets doen. Maar misschien ben je bang om iets verkeerd te zeggen.

Je hoeft geen hulpverlener te zijn om belangrijk te zijn. Rustig blijven, luisteren en samen hulp zoeken kan al veel betekenen.

Wat kan ik eerst doen? Wat kan ik zeggen? Wanneer hulp zoeken? Terug naar de hulproute

Lief dat je wil helpen

Het is normaal dat je je zorgen maakt als iemand zichzelf pijn doet, vaak verdrietig is, zich terugtrekt of zware dingen zegt.

Misschien wil je die persoon beschermen. Misschien wil je alles oplossen. Maar dat hoeft niet alleen op jouw schouders te liggen.

Je kan nabij zijn, maar je hoeft niet iemands enige hulp te zijn.

Wat kan je eerst doen?

Begin klein en rustig. Je hoeft niet meteen grote vragen te stellen. Laat vooral merken dat je iemand ziet en dat je niet oordeelt.

Blijf rustig Een rustige reactie helpt vaak meer dan paniek, boosheid of veel vragen tegelijk.
Zeg wat je merkt Bijvoorbeeld: “Ik merk dat je stiller bent. Ik maak mij zorgen om jou.”
Luister zonder oordeel Je hoeft niet meteen advies te geven. Soms is luisteren al heel belangrijk.
Zoek samen hulp Bij gevaar, zelfverwonding of zware gedachten moet je er een volwassene of hulpdienst bij halen.

Wat kan je zeggen?

Je hoeft geen perfecte woorden te hebben. Kies woorden die rustig, eerlijk en zorgzaam zijn.

Voorbeeldzinnen die je kan gebruiken:

“Ik merk dat je het moeilijk lijkt te hebben. Ik maak mij zorgen om jou.”
“Je hoeft mij niet alles te vertellen, maar je hoeft hier ook niet alleen mee te blijven.”
“Ik ben niet boos. Ik wil vooral begrijpen hoe het met je gaat.”
“Zullen we samen iemand zoeken die kan helpen?”
“Ik blijf even bij je. We zoeken dit stap voor stap uit.”

Wat helpt wel en wat helpt meestal niet?

Wel doen

  • Rustig blijven.
  • Luisteren zonder te lachen of te oordelen.
  • Zeggen dat je blij bent dat iemand iets vertelt.
  • Vragen wat iemand nu nodig heeft.
  • Samen een veilige volwassene of hulpdienst zoeken.
  • Erbij blijven als iemand zich onveilig voelt.

Liever niet doen

  • Niet roepen of dreigen.
  • Niet zeggen: “Doe normaal.”
  • Niet beloven dat je alles geheim houdt bij gevaar.
  • Niet alles alleen proberen op te lossen.
  • Niet schuld zoeken.
  • Niet wegkijken als iemand niet veilig is.
Als iemand zichzelf pijn doet, aan zelfmoord denkt of niet veilig is, mag je dit niet alleen dragen. Haal er hulp bij, ook als iemand vraagt om het geheim te houden.

Als jij zelf nog jong bent

Als een vriend, vriendin of klasgenoot jou iets moeilijks vertelt, kan dat zwaar voelen. Je wil helpen, maar je bent niet verantwoordelijk om alles alleen op te lossen.

Je mag steun zoeken bij iemand die ouder is en rustig kan helpen.

  • Een ouder of plusouder.
  • Een leerkracht.
  • Een leerlingbegeleider.
  • Het CLB.
  • Awel 102.
  • 112 of 1813 bij dringend gevaar.
“Ik wil jouw vertrouwen niet breken, maar ik maak mij zorgen om je veiligheid. Ik wil dat we hier samen hulp bij halen.”

Als jij ouder, plusouder, leerkracht of opvoeder bent

Probeer eerst verbinding te maken. Een harde reactie kan ervoor zorgen dat iemand zich nog meer schaamt of nog meer verbergt.

Je mag geschrokken zijn. Maar probeer te reageren met rust:

“Ik ben geschrokken, maar ik ben niet boos. Ik wil begrijpen wat er gebeurt en samen zoeken naar hulp.”
Maak daarna een kleine veiligheidsafspraak: wie blijft in de buurt, wie bellen jullie, welke hulp wordt ingeschakeld, en wat gebeurt er als het opnieuw zwaar wordt?

Wanneer moet je hulp inschakelen?

Schakel hulp in wanneer je merkt dat iemand niet veilig is of wanneer jij de bezorgdheid niet alleen kan dragen.

  • Als iemand zichzelf pijn doet of zegt dat te willen doen.
  • Als iemand praat over niet meer willen leven.
  • Als iemand zich niet veilig voelt.
  • Als iemand zware dingen geheim wil houden.
  • Als jij bang bent dat er vandaag iets kan gebeuren.
  • Als je niet weet wat je moet doen.
Bij onmiddellijk gevaar: bel 112. Bij zelfmoordgedachten of angst dat iemand zichzelf iets aandoet: bel 1813. Voor kinderen en jongeren die willen praten: Awel 102.

Maak samen een kleine veilige afspraak

Als iemand openstaat voor hulp, kan je samen een klein plan maken. Hou het eenvoudig.

  • Wie kan nu bij jou blijven?
  • Wie kunnen we bellen of sturen?
  • Waar voel jij je het veiligst?
  • Wat helpt jou om de komende minuten door te komen?
  • Welke hulp schakelen we vandaag in?
Maak samen een hulpkaart Zoek hulporganisaties

Dringende hulp

Is er onmiddellijk gevaar, of ben je bang dat iemand zichzelf iets aandoet? Bel meteen. Je hoeft niet te wachten tot het erger wordt.

112 Bij onmiddellijk gevaar, brandweer, ziekenwagen of dringende noodhulp. Bel 112
1813 Zelfmoordlijn. Als iemand denkt aan zelfmoord of bang is zichzelf iets aan te doen. Bel 1813
102 Awel. Voor kinderen en jongeren die anoniem en gratis willen praten. Bel Awel 102
101 Dringende politiehulp in België. Bel 101
Waar vind ik hulp? Maak een hulpkaart

Verder lezen in deze reeks

Deze pagina hoort bij “Jij bent de moeite waard”. Je kan rustig verder lezen of teruggaan naar de hoofdpagina.

Terug naar de hulproute Kies rustig wat past bij jouw situatie. Wat betekent zelfverwonding? Een rustige uitleg zonder oordeel en zonder harde details. Stap voor stap vooruit Voor als alles te veel voelt en je klein wil beginnen. Lief zijn voor jezelf Voor moeilijke dagen waarop je streng bent voor jezelf. Zoek hulp Voor als je niet weet bij wie je terechtkan. Hoe merk je dat iemand zichzelf pijn doet? Signalen herkennen zonder te beschuldigen.

Onthoud dit

Je hoeft niet alles op te lossen om toch belangrijk te zijn.

Rustig blijven, luisteren en samen hulp zoeken kan al een veilige eerste stap zijn.

Helpen betekent niet alles alleen dragen.

Maak een hulpkaart Ik zoek hulp Dringende hulp

🦊 Hoi, ik ben Jip!